Văn học nước ngoài

Ý tưởng kỳ quặc tạo ra đột phá

Tác giả:ROBERT I.SUTTON
Ngôn ngữ:Tiếng Việt
Nhà xuất bản:NHÀ XUẤT BẢN TRI THỨC
Gía:78,000 VNĐ
Mua sách tại Atlazbooks

Nội dung sách
Ông nổi tiếng nhìn thấy các vấn đề kỹ thuật một cách khác người, bởi "khả năng lập trình qua đêm, tư duy vượt ngoài mọi khuôn khổ và tiên đoán công nghệ một cách huyền bí". Ông đã có khả năng này từ thời sinh viên. Đa số nghiên cứu sinh tiến sĩ đều tìm những trường có trang thiết bị tốt nhất, nhất là với các ngành kỹ thuật như khoa học máy tính. Joy làm ngược lại: "Tôi chọn Berkeley (thay vì đến Caltech hay Standford) bởi vì máy móc của họ tồi nhất trong ba trường. Tôi tin điều đó sẽ khiến đầu óc mình nghĩ ra nhiều thứ hơn".
 
Vu ja de cũng có thể là đặc tính văn hóa của công ty. Người ta có thể học tập tinh thần vu ja de, vì nó chẳng phải là thứ bẩm sinh. Chẳng hạn, mặc dù đã ngoài 80 từ lâu, Ettore Sottsass vẫn là một trong những nhà thiết kế lừng danh và có nhiều tác phẩm nhất tại Ý. Sottsass là nhà thiết kế công nghiệp cho các hãng của Ý, như Olivetti và Alessi, và cũng là điêu khắc gia và nhiếp ảnh gia kiêm thành viên sáng lập Memphis Design Group. Năm 1980, ông và một số nhà thiết kế trẻ thành lập Sottsass Associates ở Milan, Ý. Họ áp dụng một phương pháp cấp tiến để thiết kế mọi thứ, từ niên giám điện thoại điện tử, câu lạc bộ golf và resort tại Trung Quốc cho đến robot, nội thất máy bay ở Milan, TV, điện thoại, cửa sổ tiền chế, và nội thất căn hộ ở New York. Triết lý của họ là thiết kế hiện đại phải nhẹ nhàng và duy lý, vận hành thoải mái nhưng lại khơi gợi cảm xúc mạnh mẽ. Quan điểm của họ là sự tương tác mạnh mẽ, cho dù tiêu cực, vẫn tốt hơn không có gì, cảm giác về sự sống vẫn tốt hơn là cảm giác tê liệt, không sinh khí.
 
Sottsass Associates sử dụng màu sắc, hình dáng và kích cỡ khác lạ để lôi người ta ra khỏi thực tại tê liệt của đời sống hiện đại. Sottsass dạy cho đồng nghiệp nhìn sự việc theo nhiều góc độ khác nhau bằng nguồn cảm hứng xuất phát từ chính thành quả công việc của mình, như trường hợp chiếc máy đánh chữ xách tay hiệu "Valentine" có màu son môi đỏ rực mà ông thiết kế cho Olivetti năm 1969, đạt doanh thu lớn và được nói đến rất nhiều. Sottsass cũng hướng dẫn rõ ràng, chẳng hạn gợi ý rằng các mẫu thiết kế sẽ "trông khác lạ hơn" khi dùng những màu sắc và hình dáng khơi gợi sự âu lo thay vì sự thỏa mãn.
 
Thái độ vu ja de cũng thấy rõ ở Brighthouse, một "công ty ý tưởng sáng tạo" mà các khách hàng như Coca-Cola, Hardee's và Georgia Pacific phải trả từ 500.000 đến 1 triệu đô la cho một ý tưởng. Nhà sáng lập Joey Reiman phản đối một giả định mặc nhiên rằng làm việc nhanh hơn lúc nào cũng tốt hơn. Ông khoe rằng Brighthouse kinh doanh với tốc độ rùa bò. Ông nhấn mạnh rằng bạn không thể hối hả để có ý tưởng vĩ đại được. "Tôi bảo khách hàng rằng chúng tôi là công ty chậm nhất trên đời - lại còn tính giá đắt nhất nữa". Mỗi lúc Brighthouse chỉ làm việc với một ý tưởng, và toàn bộ mọi người trong công ty (khoảng 20 người) dành từ hai đến ba tháng để đưa ra giải pháp sáng tạo cho khách hàng duy nhất họ đang phục vụ. Reiman triển khai lối làm việc này sau nhiều năm điều hành một hãng quảng cáo và tin rằng đa số mọi việc đều được làm quá vội vã và lúc nào cũng có quá nhiều khách hàng phải chiều chuộng nên tính sáng tạo đã bị xơ cứng. Brighthouse đã đạt được kết quả đầy ấn tượng. Reiman và nhân viên đã giúp công ty nước hoa khổng lồ Coty Inc. tạo ra "màn sương ma quái", loại nước hoa đầu tiên định vị thị trường bằng giá trị hình thức lẫn tinh thần. "Màn sương ma quái" trở thành nước hoa bán chạy nhất năm 1995 và khởi xướng trào lưu nét đẹp tinh thần mà nhiều công ty mỹ phẩm và nước hoa khác hăm hở lao theo. Lợi thế cạnh tranh của Brighthouse nằm ở chỗ họ là chú rùa trầm tư trong một thế giới đầy rẫy những chú thỏ vội vã. Khi đi chậm hơn mọi người, bạn sẽ nhìn sự việc khác đi, và có thể suy nghĩ theo cách khác.
 
Tinh thần vu ja de là khả năng không ngừng thay đổi tư duy và nhận thức chuyển dịch trọng tâm từ các đối tượng rõ nét trước mắt sang những thứ lờ mờ xa xa, giữa cận cảnh và toàn cảnh. Nó có nghĩa là nhai những việc bị xem là tiêu cực thành tích cực, và ngược lại. Nó cũng có nghĩa lật ngược các giả định về nhân- quả, hoặc xem những thứ tưởng chừng rất quan trọng thành ra ít quan trọng. Nó có nghĩa là chúng ta không để chuyến xe đời mình lái ở chế độ tự động. Sách này sẽ nêu nhiều ý tưởng kỳ quặc nhằm mục đích làm cho tinh thần vu ja de trở thành lối sống trong kinh doanh.
 
 
Tách khỏi quá khứ
 
Sách vở bàn rất nhiều về rủi ro trong kinh doanh khi đeo bám quá khứ và điều đó hầu như đúng. Nhưng vì quá phấn khích muốn tạo ra những sản phẩm tốt hơn và doanh nghiệp thành công hơn, chúng ta quên mất rằng đa số ý tưởng mới đều tồi và đa số ý tưởng cũ đều tốt. Thực ra, thuyết Darwin đã dự báo điều đó. Tỷ lệ sản phẩm và công ty mới bị khai tử cao hơn rất nhiều so với các sản phẩm và công ty cũ. Mỗi năm có hàng chục loại ngũ cốc điểm tâm thất bại, trong khi Cheenos và Wheaties vẫn cứ tồn tại. Hàng trăm món đồ chơi mới được tung ra mỗi năm, nhưng hầu hết đều không được đón nhận. Thậm chí các món đồ chơi từng phổ biến mạnh mẽ như Furby hay Beanie Barbies cũng dàn dần phai mờ trong khi Play Doh vẫn cứ tồn tại.